و در سنهء ثلاث و أربع مائة ، باز فرمود كه نصارا صليب‌هاى چوبين در اعناق آورند و با زنانير و طيالس و عمايم سياه ؛ و ركاب چوبين دارند و خود سوار نشوند ؛ و دوالهاى لجام سياه دارند ؛ و صلبان دراز كنند چنان‌كه ذراعى در ذراعى باشد و سه شبر مفتوح بود و هر صليب از آن به وزن پنج ارطال باشد ؛ و هم‌چنين ، مروبات « 1 » 33 چوبين به همين وزن در حلق جهودان كنند ؛ و مسلمانان را استخدام نكنند . از ايشان گروه انبوه مسلمان شدند . و در رجب سنهء ثلاث و أربع مائة ، حكم حاكم نفاذ يافت كه [ خاك ] « 2 » حضرت امامت نبوسند و دست نيز بوسه ندهند و سجده نكنند و به « مولانا » خطاب نكنند ، از بهر آن‌كه اين معنى خاصهء خداى تعالى است ؛ بل خطاب با او بر اين وجه بكنند : « السلام عليك و رحمة اللّه و بركاته » . و تورع و تقوى شعار و دثار خود ساخت و لباس صوف پوشيد و به ركوب حمار بىطرادين 34 « 3 » اقتصار كرد و آثار عدل و انصاف در همهء امور ظاهر گردانيد . و در محرم سنهء أربع و أربع مائة ، فرمود كه منجمان و اصحاب احكام را نفى و نهى كنند ؛ و هركه از ايشان معيل باشد وظيفهء او از بيت المال به قدر كفايت مجرا دارند . و تمامت مماليك را آزاد كرد ، از ذكور و اناث و اموال و ذخاير ايشان با ايشان گذاشت و در تصرف مختار گردانيد . و در سنهء عشر و اربع مائة ، نيل هيجده گز زيادت شد و بيشترى قرا و اماكن غرق گشت ؛ و آب به قاهرهء معزّيّه رسيد و به سوق الصفين مصر بگذشت . و در سنهء ست و أربع مائة ، ميان امير باديس ، صاحب افريقيه ، با عمّش اختلافى واقع شد . باديس بر عم مستولى شد ؛ زود او را بگرفت و زود اطلاق كرد . باديس وفات يافت و ولايت به پسرش ، معز بن باديس بن منصور ، افتاد . و او آن است كه در تاريخ مغرب كتابى ساخته است . و در سنهء سبع و أربع مائة ، مردم اندلس از تحكم امويان ملول شدند و نفور گشتند ؛ و بر علويان حسنى ، مقدّم ايشان ، على بن حمود بن ابى العيش بن ميمون « 4 » بن احمد بن على بن عبد اللّه بن ادريس بن ادريس « 5 » بن عبد اللّه بن الحسن [ بن الحسن ] بن على بن ابى طالب ، بيعت كردند . و از قرطبه عزم اشبيليه كرد ؛ برادرزاده خود ، يحيى ، را قائم‌مقام خود به قرطبه بگذاشت .

--> ( 1 ) . ص : مرزمات ؛ الكامل فى التّاريخ ( سال 398 ) هدم بيعة قمامة و هى بالبيت المقدس و تسميها العامة القيامة . و النصارى . . . يلبسوا الغيار ؛ تاريخ ابن كثير ( ج 11 ، ص 339 ، سال 398 ) صليب من خشب زنته اربعة ارطال اليهود تعليق راس العجل زنته ارطال ، و فى الحمام يكون فى عنق الواحد منهم قربة زنته خمسة ارطال باجراس ؛ انطاكى ص 294 و 300 و 303 ( اوكر خشب من خمسة ارطال ) ؛ النجوم ( ج 5 ، ص 178 و 131 ) امر اليهود ان يحملو فى اعناقهم قرامى الخشب فى زنة الصلبان و ان يدخلو الحمام بالصلبان . ( 2 ) . ص : ناخوانا ؛ زبده و مجمع د و م : خاك . ( 3 ) . ص : طراردين ؛ مجمع د : طراد ؛ مجمع م ندارد . ( 4 ) . مجمع د : ابى القيس بن محمود . ( 5 ) . ص : دالس ؛ مجمع د و م : ادريس .